Verslag workshops

NEDERLAND INNOVATIEF: slimmer werken, meer winst

WTC, Rotterdam > 6 december 2007

Een greep uit de workshops van Nederland Innovatief

Insectenkoekjes, flexibele werktijden en anders vergaderen

Na het plenaire gedeelte van het congres Nederland Innovatief zoekt een ieder zijn weg naar een van de vele workshopzaaltjes waar onder meer gesproken wordt over koekjes gemaakt van insecten, flexibele werktijden, ergonomie en anders vergaderen.

De workshop ‘Masterclass business model innovation’ laat ons kennismaken met The FoodFactory, een voedselfabriek waar op grote schaal insecten worden ingezet om biologisch materiaal om te zetten in lekkere en voedzame koekjes. Aan het woord is Bart Hogebrink uit Amsterdam, bedenker van fabrieken waar insectenkoekjes worden gemaakt in de strijd tegen wereldhonger. Hij legt uit hoe het werkt. “Triljoenen insecten worden gefokt en tot meel vermalen. Van dit meel worden vervolgens koekjes gemaakt. En dat alles biologisch: de insecten eten planten en gft-resten.”

Waarom insecten? “Een groot deel van de wereldbevolking eet insecten, zegt Hogebrink. “Bovendien zijn insecten erg gezond, ze bevatten meer eiwit dan normaal vlees en insecten zetten plantaardig voedsel tien keer zo efficiënt om in vlees dan vee.”

Hogebrink wil zijn idee samen met TNO uitwerken en veel kleine fabriekjes openen in Afrikaanse dorpen. Hoewel hongersnood meer een logistiek probleem is dan dat er te weinig voedsel is, zien velen het plan toch wel zitten. Een paar vermogende aanwezigen in de zaal verklaren zich direct bereid te participeren. Hogebrink wil de mensen lokaal gaan opleiden. “Uiteindelijk moeten de mensen zelf in staat zijn de fabriek draaiende te houden en een economie op gang brengen.”

Meer noodverlichting

Farmostar noodverlichting heeft de werkplek en de bedrijfsprocessen compleet gereorganiseerd en daardoor een spectaculair en uitzonderlijk resultaat behaald. Na invoering van het nieuwe werkconcept maken onze medewerkers per persoon en per dag 44 procent meer producten, vertelt directeur Herold Boertjens trots in de workshop ‘Theorie en praktijk van slimmer werken’. Daarnaast is het ziekteverzuim, graadmeter voor medewerkertevredenheid, met 5 procent gedaald.

De aanleiding voor de verandering was de ramp in Volendam, in café Het Hemeltje. “Door de ramp steeg de vraag naar noodverlichting”, zegt Boertjens. Tegelijkertijd proefde ik in het bedrijf dat er iets niet klopte. Veel medewerkers hadden vermoeidheidsklachten, het ziekteverzuim was hoog, net als het personeelsverloop. Ruimtegebrek was ook een probleem.”

Boertjens besefte dat er iets moest veranderen en snel ook. “Ik was bereid me kwetsbaar op te stellen en heb TNO gevraagd mee te denken over mogelijke oplossingen. Het werk moest aangenamer en leuker, zodat medewerkers tevreden naar hun werk gaan. We hebben dat onder andere gerealiseerd door invoering van flexibele werktijden. Binnen bepaalde marges kunnen medewerkers vroeg of laat beginnen, zodat ze bijvoorbeeld aan het einde van de middag hun kinderen van school kunnen halen.”

Medewerkers erbij betrekken

Essentieel is om de werknemers erbij te betrekken, meent hij. “Door ze zelf mee te laten denken en met oplossingen te komen creëer je betrokkenheid. We hebben het veranderingstraject benaderd als een gedeelte verantwoordelijkheid en niet als iets wat het management oplegt. Het werkproces is slimmer ingericht. Medewerkers wisselen nu vaker van taak, waardoor het werk minder eentonig is en ze afwisselend kunnen zitten en staan.” De ergonomie op de werkplekken is ook verbeterd, waardoor de vermoeidheids – en gezondheidsklachten door bijvoorbeeld een verkeerde houding tot het verleden behoren. “Daarnaast hebben we gekeken hoe we de werkomgeving slim kunnen inrichten waardoor we het ruimtebeslag konden beperken. Ook dat is gelukt”, zegt Boertjens. Aandacht voor lucht- en lichtkwaliteit, klimaat en temperatuur doen de rest. “We zijn zeer tevreden met de resultaten. De inwerktijd voor nieuwe medewerkers is verkort, veranderingen zijn breed geaccepteerd en de sfeer op de werkvloer is sterk verbeterd. En dat zie je terug in de productiecijfers en de winst.”

Tekenen en schetsen mag weer

Innvire is een van de partijen op de beursvloer. Het is niet zomaar een partij, zojuist heeft een van de twee partners uit handen van premier Balkenende de publieksprijs ontvangen van de innovatieprijs uitgeschreven door het Innovatieplatform en en Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie. Eelco Voogd: “We zijn er dolblij mee. We zijn nog niet zo lang bezig, dit is een enorme stimulans om te doen waar wij in geloven.” Het prijzengeld (5.000 euro) gaat naar een zorginstelling, om daar de werkplek te verbeteren.

Innvire gelooft dat creativiteit en innovatie tot stand komt op plaatsen waar mensen samenkomen. Dat is meestal in koffiehoeken, centrale ruimtes, vergaderzalen en wandelgangen. Het bedrijf biedt een eenvoudig en laagdrempelig vergaderproduct aan, bestaande uit verplaatsbare zitmeubels, een verplaatsbaar whiteboard met alle toebehoren en een toolbox met tips hoe je een vergadering niet alleen effectiever maar ook leuker kunt maken. “We wilden onze kennis over workshops en het genereren van ideeën delen, maar geïnteresseerden niet vermoeien met nog een boek.”

Voogd: “Veel bedrijven zijn beperkt in hun ruimte. Daarom is het belangrijk om overal snel een plek te kunnen creëren waar mensen bij elkaar kunnen komen. Met onze middelen kan dat. We wilden veel schetsruimte creëren zonder enige installatie of instructie. Schetsen of tekenen is heel geschikt om iets uit te leggen, dat wordt wel eens onderschat. Gelikte laptoppresentaties zijn ten onrechte de norm geworden.”

(Nederland Innovatief: slimmer werken, meer winst > tekst: SenterNovem > 06-12-2007)

Klik hier voor een PDF-versie het verslag.